Arteta, Berano Nagusi eta Arandoño

Trabakuatik aterako gara eta errepidetik kilometro bat baino gehixeago jaitsiko gara Donagarairaino. Ibilbidea laburtu nahi izanez gero, han aparkatzeko aukera ere badago. Handik errepide nagusia utzi eta ezkerrera egingo dugu, zementuzko bidetik igotzen hasteko, beste batzuetan bezala, Artetako bidegurutzera iritsi arte.

Artetako goiko edo beheko pistetatik jarraitu beharrean, zuzen segituko dugu eukaliptoen arteko bidezidor batetik. Sarrera hau aukeratu dugu pista-zati bat saihesteko eta merezi duen txoko batez gozatzeko. Bidezidorra Artetako iturriraino iristen da; han ura edateko gelditu gaitezke aurrera jarraitu aurretik.

Iturritik goiko pistara aterako gara, baina metro gutxi batzuk egin ondoren eskuinetik utziko dugu. Hego-ekialderantz jaisten hasiko gara, basoa zeharkatuz Berano auzora hurbiltzeko. Jaitsiera amaitzean zementuzko errepide batera aterako gara, Berano Txikitik gertu baina auzoan sartu gabe, eta Berano Nagusirantz jarraituko dugu.

Hemendik aurrera ibilbidea aldatuko da. Hainbat kilometrotan auzoak lotuko ditugu auzoetako asfaltatutako bideetatik, baserrien, belardien eta abereak egon ohi diren larreen ondotik igaroz. Zati bereziki polita da, presarik gabe ibiltzeko eta Mallabiko inguru honetako landa-paisaiaren gozatzeko.

Ibilbidean zehar baserri oso politak aurkituko ditugu, baina nahiago izan dugu gertutik ateratako argazkirik ez argitaratu, haien pribatutasuna errespetatzeko.

Baserrien artean jarraituko dugu eta Berano Nagusiko San Antonio ermitaren ondotik igaroko gara. Xarma handiko txokoa da, zuhaitzez inguratua, eta harrizko eraikina paisaian nabarmentzen da. Ermitari buruzko erreferentzia historikoak XVIII. mendearen hasierara iristen dira gutxienez.

Berano zeharkatzen duen bidetik jarraituko dugu beheko aldera iritsi arte. Hemendik, eskuinean dagoen bidetik berriro igo gaitezke auzoaren goiko aldea ere zeharkatzeko; oraingoan, ordea, Ambre ingururantz jaisten jarraituko dugu, industrialdetik gertu, eta Arandoñorantz joko dugu errepide nagusira atera gabe.

Arandoñon sartuko gara eta auzotik bertatik Trabakuarako itzulera hasiko dugu. Altuera irabazten goazen bitartean, baserriez, belardiez eta Berano Nagusiko inguruaz gozatuko dugu. Goiko aldera iritsi eta gorago dagoen baserriaren ondoan pista bat hartuko dugu, Artetako beheko aldearekin lotzeko.

Pistara iritsitakoan ezkerrera egingo dugu eta harrizko zati batetik jarraituko dugu. Aurrerago pista utzi eta lurrezko beste batean sartuko gara, ibilbidea pixka bat aldatzeko eta bide berriak ezagutzeko. Ondoren Artetara itzuliko gara eta buelta itxiko dugu.

Hemendik hasierako bidea alderantziz egitea besterik ez da geratzen: Donagaraira jaitsi eta Trabakuarainoko azken igoerari ekin.

Ibilbide honek merezi du bideen lasaitasunagatik eta auzoen edertasunagatik. Pistak, baso-zati txikiak, baserriak eta belardiak tartekatuz, Arteta, Berano eta Arandoñoko ingurua ezagutzeko eta paseatzeko toki atsegina aurkituko dugu. Landa-paisaiaren gozatzeko ibilbidea da, familian ere egiteko modukoa, txikienen erritmora egokituta.